Andrej Mlakar
Pedeset godina od završetka Četvrtog arapsko-izraelskog rata je jedinstven osim po početku totalnog rata sa Hamasom i po tome što je Izrael iz depoa dekonzervirao neke guseničare koji su korišteni bili 1973. godine,a onda ih modernizovao i pretvorio u robotizovane borbene platforme.
Sedam meseci traje vojna intervencija u Gazi, a tek sada isplivalo je na površinu to da Izrel koristi robotizovane daljinski upravljive oklopne transportere M-113 Zelda, koji je prvi put snimljen u borbi za brdo Zaruubi u Rafi.
Međutim, neki navode da su ovakva vozila viđena i u Džabaliji što ukazuje da ih izraelska vojska sve više koristi u urbanim borbenim operacijama kako bi se gubici smanjili na minimum minimuma.
Neki od ovih robotizovanih oklopnih transportera opremljeni su daljinski upravljivim mirtaljezima kalibra 12,7 mm ili topovima kalibra 30 mm, ali i protivoklopnim naoružanjem. Sa njima se upravlja daljinskim putem.
Sudeći prema izjavama boraca sa terena većinom se radilo o Zeldama, izraelska verzija M-113 bili su naoružani protivoklopnim raketama koje se lansiraju sa svega nekoliko stotina metara daljine od položaja boraca Hamasa, što je kod njih izazivalo iznenađenje.
Osim za borbenu primenu robotizovane Zelde su korištene i kao platforme za dotur boraca, municije, ali i za izvlačenje ranjenika.
Međutim, ono što je velika zanimljivost jeste i da su Izraelci počeli da kopiraju islamističke grupe i da ovakve oklopne transportere koriste i kao VEHICLE BORNE IMPROVISED EXPLOSIVE DEVICE (VBIED) “Imrpovizovana eksplozivna vozila” kakvu su islamističke grupe stvarale od tenkova T-55 i borbenih vozila pešadije BMP-1.
Osim 1973 ovi oklopni transporteri su pravi veterani po upotrebi korišteni su bili i u Prvom i Drugom libanskom ratu, skoro u svim intervencijama u Gazi u čak tri Intifade, na Zapadnoj obali.U izraelskoj verziji radi se o oklopnim transporterima M113A1 koji su za vreme Prvo libanskog rata sredinom 1980 tih dobili bili reaktivni oklop „Toga“. Izraelsko ime za ove guseničare bilo je „Zelda“.