Sjedinjene Države i Kenija su protekle nedelje ozvaničile početak velike ekspanzije ključne vazduhoplovne baze u Keniji koju američka vojska koristi za protivterorističke operacije.
Reč je o ulaganju od 70 miliona dolara u infrastrukturu aerodroma Manda Bay Air Base, koji se koristi u operacijama protiv grupa al-Shabab i ISIS-Somalia.Američka strana pokrenula je opsežnu modernizaciju piste i prateće infrastrukture u bazi Manda Bay, kojom upravljaju odbrambene snage Kenije, dok je istovremeno koriste i američke snage kao važno čvorište za operacije na Rogu Afrike. Početak radova dolazi u trenutku značajnog porasta američkih vazdušnih udara na militantne grupe u Somaliji.
Među najvažnijim zahvatima je produženje piste na dužinu od oko 3.000 metara (10.000 stopa), što će omogućiti znatno veću operativnu fleksibilnost i prihvat šireg spektra letelica. Projekat se finansira preko U.S. State Department, iako američka vojska aktivno koristi bazu.
Zamenik državnog sekretara Kristofer Landau ocenio je ulaganje kao „opipljivu posvećenost“ zajedničkoj odbrani dve zemlje. Događaju je prisustvovao i komandant U.S. Africa Command, general vazduhoplovstva Dagvin Anderson. Podsetimo, administracija predsednika Džozefa Bajdena je 2024. godine označila Keniju kao glavnog saveznika van NATO-a, što je prvi takav status dodeljen jednoj podsaharskoj državi.
Proširenje infrastrukture baze u istočnoj Africi usledilo je više od godinu dana nakon značajnog povlačenja američkih snaga iz zapadne i centralne Afrike. Tokom 2024. godine, SAD su izvukle većinu svojih trupa iz Čada i u potpunosti se povukle iz Nigera. To povlačenje, usled vojnog udara u toj zemlji, značilo je i gubitak pristupa dvema vazdušnim bazama koje su bile ključne za protivterorističke vazdušne operacije u regionu. Vojni vrh je tada saopštio da SAD traže nove partnere za nastavak misija u zapadnoj Africi.
Američke snage, uključujući i pripadnike jedinog transportnog vazduhoplovnog kontingenta Ratnog vazduhoplovstva SAD u Africi – 75th Expeditionary Airlift Squadron – bazirane su u Camp Simba, koji je deo šireg kompleksa Manda Bay. Ova baza nije služila samo kao polazište za borbu protiv al-Shabab u Somaliji, već je bila i meta ozbiljnog napada te grupe 2020. godine. U napadu 5. januara, oko 30 pripadnika al-Shabab izvelo je minobacački i raketni udar, uz upotrebu ručnih raketnih bacača i lakog naoružanja. Tom prilikom poginuli su jedan vojnik američke vojske i dva američka civilna kontraktora, dok je više letelica uništeno. Napad su odbili pripadnici američkog vazduhoplovstva, marinci i kenijske snage nakon oko sat vremena borbi.
Baza Manda Bay ima izuzetan strateški značaj zbog blizine Somalije, gde Sjedinjene Države više od dve decenije sprovode vazdušne udare i druge borbene misije. Većina tih napada bila je usmerena na al-Shabab, ali su američke snage u sve većoj meri dejstvovale i protiv ogranka Islamske države u Somaliji. Krajem decembra, SAD su izvele i udare krstarećim raketama u Nigeriji, nominalno usmerene na položaje Islamske države, iako ishod tih napada ostaje nejasan.
Intenzitet američkih vazdušnih operacija u Somaliji naglo je porastao od početka druge administracije predsednika Donalda Trampa. Prema podacima organizacije New American Foundation, koja prati borbene aktivnosti, tokom 2025. godine SAD su izvele 126 napada u toj zemlji. To je gotovo dvostruko više u odnosu na 2019. godinu, tokom prve administracije Donalda Trampa, kada je zabeleženo 66 operacija. Decembar je okončan snažnim talasom vazdušnih udara koji je trajao četiri dana, a od početka 2026. godine američke snage su izvele još 23 udara u Somaliji, saopštio je AFRICOM.