Sirijske vladine snage preuzele su kontrolu nad bazom al-Tanf na istoku zemlje, kojom su godinama upravljale američke trupe u okviru operacija protiv terorističke organizacije Islamska država, saopštilo je Ministarstvo odbrane Sirije.
Baza al-Tanf nalazi se na strateški važnom položaju u blizini granica sa Jordanom i Irakom. U kratkom saopštenju sirijsko Ministarstvo odbrane navelo je da je primopredaja obavljena u koordinaciji sa američkom vojskom, te da sirijske snage sada „obezbeđuju bazu i njen perimetar“.
United States Central Command (CENTCOM) saopštio je da su američke snage u sredu okončale „uređeno povlačenje“ iz baze al-Tanf.
U saopštenju se navodi da je Združena radna grupa – Operation Inherent Resolve, koju je CENTCOM formirao 2014. godine, pružala savetodavnu i operativnu podršku partnerskim snagama u borbi protiv Islamske države. Podseća se da je Ministarstvo odbrane SAD u aprilu prošle godine najavilo konsolidaciju američkih položaja u Siriji nakon teritorijalnog poraza IS pre gotovo sedam godina.
„Američke snage ostaju spremne da odgovore na svaku pretnju IS koja se pojavi u regionu, dok podržavamo napore partnera da spreče oživljavanje terorističke mreže“, izjavio je admiral Brad Cooper, komandant CENTCOM-a. „Održavanje pritiska na ISIS ključno je za zaštitu teritorije SAD i jačanje regionalne bezbednosti.“
Komanda je dodala da su američke snage u poslednja dva meseca pogodile više od 100 ciljeva sa preko 350 preciznih ubojnih sredstava, pri čemu je više od 50 pripadnika IS uhapšeno ili likvidirano.
Raspoređivanje sirijskih snaga i dogovor sa SDF-om
Sirijsko Ministarstvo odbrane saopštilo je da su vladine trupe već raspoređene u pustinjskom području oko garnizona al-Tanf, dok će granična policija biti raspoređena u narednim danima.
Ovo raspoređivanje usledilo je nakon prošlogodišnjeg dogovora između vlade u Damasku i Sirijskih demokratskih snaga (SDF), koje predvode Kurdi i koje su imale podršku SAD, o integraciji u sirijsku vojsku.
Garnizon al-Tanf godinama je bio meta napada dronovima koje su izvodile grupe povezane sa Iranom. Međutim, takvi napadi su značajno opali nakon pada vlasti Bašara Al Asada u decembru 2024. godine, kada su pobunjeničke snage ušle u Damask.
Prelazni predsednik Sirije Ahmad Al Šara poslednjih meseci ubrzano širi kontrolu nad zemljom. Vladine snage su nedavno preuzele velike delove severoistoka Sirije nakon žestokih sukoba sa SDF-om, a potom je postignuto primirje.
Uloga al-Tanfa u borbi protiv IS
Baza al-Tanf odigrala je značajnu ulogu u borbi protiv Islamske države, koja je 2014. godine proglasila „kalifat“ na velikim delovima Sirije i Iraka. IS je poražena u Iraku 2017, a u Siriji dve godine kasnije.
Poslednjih nedelja američka vojska započela je prebacivanje hiljada pripadnika IS iz zatvora koje je kontrolisao SDF u severoistočnoj Siriji u Irak, gde će im se suditi.
Smanjenje američkog vojnog prisustva
Broj američkih vojnika u Siriji varirao je tokom godina. Nakon napada Hamasa na Izrael 7. oktobra 2023. godine, američki kontingent povećan je na više od 2.000 vojnika, jer su grupe povezane sa Iranom napadale američke interese u regionu kao odgovor na izraelske operacije u Gazi.
Od tada je broj smanjen na oko 900 pripadnika.
Preuzimanje baze al-Tanf predstavlja značajan simbolički i operativni pomak – ne samo u kontekstu sirijske unutrašnje dinamike, već i šireg redefinisanja američkog vojnog prisustva na Bliskom istoku.