RADNI KONJI AMERIČKOG VAZDUHOPLOVSTVA, LOVCI F-15E STRIKE EAGLE ODIGRALI SU KLJUČNU ULOGU U ZAŠTITI IZRAELA

Posle izvođenja napada Korpusa islamske revolucionarne garde (KIRG) u okviru operacije Istinsko obećanje 13. aprila, ciljajući na izraelske vojne baze u znak odmazde za izraelski napad na iranski konzulat u Siriji dvanaest dana ranije, vojska Sjedinjenih Država bila je odgovorna za većinu od navodnog obaranja iranskih raketa i dronova kako bi zaštitila svog saveznika.

Dok je borbeno dejstvo oba američka razarača klase Arleigh Burke u istočnom Mediteranu privuklo posebnu pažnju i zaslužni su za prvu operativnu upotrebu antibalističke rakete SM-3 tokom ove operacije, o američkim lovcima F-15E Strike Eagle koji su takođe odigrali veoma važnu ulogu u PVO Izraela, jako malo se govori. F-15E američkih vazduhoplovnih snaga raspoređeni su na Bliskom istoku u okviru 494. lovačkog skvadrona i 335. lovačkog skvadrona, koji su stalno bazirani u vazduhoplovnoj bazi britanskog vazduhoplovstva u Lakenhitu u Ujedinjenom Kraljevstvu, odnosno u bazi Sejmur Džonson u Severnoj Karolini. Obe jedinice su raspoređene na Bliski istok u drugoj nedelji oktobra 2023. godine u okviru šireg porasta vojnog prisustva SAD u regionu. Ovo je pokrenuto posle izbijanja otvorenih borbi između izraelskih snaga i palestinskih milicijskih grupa u Pojasu Gaze.

radni-konji-američkog-vazduhoplovstva-lovci-f-15-strike-eagle-odigrali-su-ključnu-ulogu-u-zaštiti-izraela© U.S. Air National Guard photo by Senior Airman Ivy Thomas

F-15E je primarni radni konj američkih vazduhoplovnih snaga i klasa lovca je sa najdužim doletom u zapadnom svetu. Avion je u velikoj meri modifikovani derivat F-15C/D Eagle lovca za prevlast u vazduhu sa dva sedišta, sa više funkcionalnih spoljašnjih rezervoara za gorivo i avionikom koja je bolje optimizovana za misije vazduh-površina. Avioni su manje specijalizovani za borbu vazduh-vazduh od F-15C/D Eagle, ali su znatno svestraniji i smatraju se više nego sposobnim da se suprotstave bilo kojoj vrsti borbenih aviona koje imaju bliskoistočne države.

Tako je 335. lovački skvadron počeo da koristi F-15E od početka 1990. godine, a 494. skvadron od početka 1992. godine, zamenivši svoje F-4 i F-111 iz doba Vijetnamskog rata. S obzirom da se američko ratno vazduhoplovstvo bori da nabavi novi poboljšani derivat Strike Eagle, F-15EX u brojkama ili prema rasporedu, a pošto su se domaći lovci pete generacije F-22 i F-35 suočili sa značajnim nedostacima u njihovoj pouzdanosti i stopi dostupnosti, na F-15E će se nastaviti oslanjati daleko u budućnosti.

radni-konji-američkog-vazduhoplovstva-lovci-f-15-strike-eagle-odigrali-su-ključnu-ulogu-u-zaštiti-izraela© USDoD, USAF

Dok je F-15 daleko najstarija klasa lovaca na svetu koji se još uvek proizvodi, F-15E je značajno modernizovan avionikom i naoružanjem XXI veka. Jedno od najznačajnijih poboljšanja je integracija Raytheon AN/APG-82(V)1 radara sa aktivnom elektronsko skeniranom nizom (AESA) s početka 2010-ih, posle prvog skvadrona američkog ratnog vazduhoplovstva, eksperimentalnog F-15C/D skvadrona, postao je prvi u svetu koji je koristio AESA radare 2000. godine. Od 2022. godine F-15E su takođe opremljeni sistemima za preživljavanje AN/ALQ-250 Eagle Passive/Active Warning Survivability Systems. Ključni faktor koji olakšava sposobnost F-15E da se isplativo integrišu nadogradnje je veoma dug radni vek zmaja aviona do 16.000 satu uz odgovarajuće renoviranje, što je duplo više od starijih modela F-15. Ovo u kombinaciji sa činjenicom da su Strike Eagle napravljeni mnogo kasnije od drugih F-15 znači da klasa može da nastavi da služi decenijama duže.

radni-konji-američkog-vazduhoplovstva-lovci-f-15-strike-eagle-odigrali-su-ključnu-ulogu-u-zaštiti-izraela© USDoD, USAF/U.S. Air Force photo by Master Sgt. Thomas Meneguin

F-15E je znatno sposobniji lovac od bilo kog u izraelskom arsenalu, osim njegovih novoisporučenih lovaca F-35 nove generacije, i dok Izrael raspoređuje 25 modifikovanih derivata F-15E označenih kao F-15I, oni su proizvedeni u 1990-ih i koriste mehanički skenirane radare koji se danas smatraju efektivno zastarelim. Uprkos starosti, F-15E se i dalje smatra elitnim lovcem i jednim od najsposobnijih u zapadnom svetu, sa svojom izdržljivošću, veličinom radara, nosivosti oružja i performansama leta koji daleko nadmašuju one F-16 i F-35 koji danas čine okosnicu flote. Ovo se odrazilo na odluku da se oslanja na letelicu koja će preuzeti najveći deo posla na Bliskom istoku u vremenima visokih tenzija, kao i u nastavku proizvodnje klase kao F-15EX decenijama nakon što je američko vazduhoplovstvo izgubilo interesovanje za nabavka svih drugih lovaca pre pete generacije.

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *