3D prikaz koji je objavilo izraelsko ratno vazduhoplovstvo navodno prikazuje uništenje balističke rakete srednjeg dometa Shahab-3, kao i njenog lansera koji pripadaju snagama Korpusa islamske revolucionarne garde Irana (IRGC).
Raketa je uništena tokom napada na Iran koje su Izrael i Sjedinjene Države započeli 28. februara.
U pratećoj objavi izraelsko vazduhoplovstvo je navelo da „izraelska vojska nastavlja da gađa raketne sisteme i sisteme protivvazdušne odbrane iranskog režima“, dodajući da ovi napadi „povećavaju slobodu delovanja izraelskog ratnog vazduhoplovstva i sprečavaju brojna lansiranja raketa koje su pretile građanima Izraela i Bliskog istoka“.
Ograničenja izraelskih i američkih sistema protivraketne odbrane – kako u pogledu odbrane od novijih generacija balističkih raketa sa naprednim sposobnostima proboja, tako i u slučaju masovnih lansiranja starijih tipova raketa – dovela su do toga da obe države prioritet daju uništavanju raketa na zemlji pre lansiranja.
Shahab-3 – prva iranska raketa sposobna da pogodi Izrael
Shahab-3 predstavlja najstariji iranski tip balističke rakete srednjeg dometa i prvi sistem u iranskom arsenalu koji je omogućio gađanje ciljeva u Izraelu.
Ova raketa je licencna varijanta severnokorejske rakete Hwasong-7, koja je ušla u operativnu upotrebu sredinom devedesetih godina. Prvobitno je razvijena kako bi Severnoj Koreji omogućila sposobnost da pogađa američke vojne baze širom Japana.
Dugo se spekuliše da je Iran finansijski učestvovao u razvoju ovog sistema kako bi obezbedio pristup tehnologiji za sopstvene oružane snage. Nakon raspada SSSR-a početkom devedesetih godina, Iran je praktično ostao bez pristupa sovjetskim sistemima naoružanja. Postsovjetska Rusija je u velikoj meri bila spremna da popusti pod pritiskom Zapada i Izraela i ograniči vojnu saradnju sa Iranom, što je Severnu Koreju učinilo jednim od najvažnijih partnera Teherana u oblasti odbrambene tehnologije.
Ograničene mogućnosti, ali i dalje ozbiljna pretnja
Iako je sposobnost rakete Shahab-3 da probije izraelske i američke sisteme protivraketne odbrane relativno ograničena, hronični nedostatak protivraketnih presretača u obe zemlje znači da bi čak i presretanje takve rakete predstavljalo određenu stratešku prednost za Iran.
Razlog leži u ekonomskom odnosu troškova: cena jednog protivraketnog presretača može biti više desetina puta veća od cene same rakete Shahab-3.
Severnokorejska raketa Hwasong-7 pokazala je prilično visok stepen preciznosti tokom testiranja u Severnoj Koreji devedesetih godina, kao i u operativnoj upotrebi u Iranu, gde je korišćena protiv džihadističkih grupa u Iraku koje su imale podršku zapadnih i turskih struktura.
Zastarela tehnologija u odnosu na nove generacije raketa
Shahab-3 je danas nekoliko generacija iza najsavremenijih severnokorejskih i iranskih balističkih raketa. Upotreba tečnog goriva značajno produžava vreme pripreme za lansiranje, što raketu čini znatno ranjivijom na napade dok se još nalazi na zemlji.
Ipak, postoje spekulacije da su određene modernizacije izvršene tokom godina. Severna Koreja je još devedesetih godina opremila sirijske balističke rakete Hwasong-9 manevarskim bojevim glavama za fazu ponovnog ulaska u atmosferu, što je podstaklo pretpostavke da su slične tehnologije mogle biti isporučene i Iranu radi modernizacije raketa Hwasong-7, odnosno Shahab-3.