Америчка инвазија на Гренланд била би упоредиво једноставна војна операција. Праве последице – политичке и дипломатске – појавиле би се у данима и недељама након тога.
Недавна реторика председника Доналда Трампа обновила је расправу о америчкој контроли над Гренландом. Иако се ово може објективно може узети са дозом резерве, у данима пре Трампове војне акције против председника Венецуеле Николаса Мадура, предлози о војним акцијама против Гренланда сада постављају озбиљно стратешко питање: шта би америчка војна акција тамо заправо подразумевала?Зашто је Трамп толико фиксиран на Гренланд?
Гренланд је највеће острво на свету – огромно, са малом густином становништва, али стратешки изузетно вредно за Сједињене Државе. Гренланд лежи на путу важних арктичких и северноатлантских транзитних рута – критичних за рано упозоравање, одбрану од ракета и арктичке операције. САД већ имају стациониране космичке и системе за упозоравање на ракете на северозападу Гренланда, у бази Туле.
Како се арктички лед повлачи, а вредност Гренланда расте, Трамп све више брине о томе да како онемогућити Русију и Кину да имају физички приступ Гренланду.
Данска, која тренутно контролише Гренланд као територију, одржава само минимално стално војно присуство у региону. Данске снаге чине мале патролне јединице, арктички командни елементи и ограничени надзорни ресурси. Тамо нема борбених авиона, противракетне одбране нити озбиљних копнених снага.
Данска одржава свој суверенитет над Гренландом не кроз силу, већ кроз управљање. И реално, Данска не може војно да брани Гренланд од неке велике војне силе. Уместо тога, одбрана Гренланда се ослања на НАТО, дипломатију и све крхкију претпоставку о уздржаности савезника.
Како би изгледао амерички заузеће Гренланда
Да Сједињене Државе предузму непријатељску акцију да би стекле контролу над Гренландом, то не би било традиционално инвазијско десантирање са плажа или ваздуха. Уместо тога, америчке снаге би покушале да брзо узму контролу над кључном инфраструктуром – обезбеђујући аеродроме, луке и комуникације. Војне акције биле би фокусиране на приступ, контролу и логистику, и вероватно не би захтевали огроман број америчких снага, с обзиром на ретко насељено подручје.
Супротстављање америчкој инвазији било би жестоко – али само политичко, а никако војно. Највећи изазови америчке армије не би били у надвладавању данских снага, већ у борби против времена и решавању међународних последица. Војно, операција би била једноставна и директна. Политички, операција би била катастрофална.
Последице – политичке, али огромне
Након хипотетичке америчке инвазије, Данска би имала врло ограничене опције. Копенхаген би највероватније протестовао дипломатски, могао би да се обрати НАТО-у и предузме међународне правне кораке – али било који војни одговор би био само симболичан. Слично, Данска би могла да покуша да повуче питање пред Уједињеним нацијама, али реални механизми за спровођење су слаби; САД су јасно ставиле до знања да себе сматрају сувереном и да неће доносити одлуке на основу захтева УН, иако за то ни до сада нису претерано марили.
Ако посматрамо ствари објективно, једини „политички џокер“ који Данска има над САД је апел на норме савезништва и дипломатије. Силом да поврате острво – то није опција.