Andrej Mlaka
Prvih šest hrvatskih borbenih aviona tipa “Rafale F-3” sa hrvatskim oznakama trebalo bi da u 12.40 slete na aerodrom Pleso. Sa tim činom počinje novo poglavnje u nojoj istoriji hrvatske avijacije, koja je do skoro za lovačku zaštitu koristila zastarele lovce MiG-21 bis od kojih je operativna bila jedna letelica za zaštitu vazdušnog prostora te države sa tri pilota.
Hrvatska je u ovaj posao nabavke borbenih aviona ušla pre dve i po godine 2021 godine, kada je odlučeno da se iz viškova RV Francuske preuzme 12 borbenih letelica u verziji F-3 i to 10 jednoseda i dva dvoseda.
Izdvojene letelice su zatim predate da generalni remont i farbanje posle čega su dobile hrvatska vojna obeležja i registarske brojeve.
Inače ugovor koji je Hrvatska potpisala sa Francuskom vredan je 1,6 milijardi evra koje treba da se isplate do 2026. godine .
Hrvatskoj su do sada predata dva dvoseda i četiri jednoseda.
Sa letelicama će upravljati hrvatski piloti koji su zajedno sa mehaničarima i ostalim neletačkim osobljnjem prošli intenzivu obuku vazduhoplovnoj bazi Mont de Marsan inače u kojoj su i grčki piloti prošli obuku, kao i što će proći srspki ako posao nabavke višenamenskih aviona tipa Rafale F-4 sa AESA radarpom bude realizovan.
Hrvatski piloti su inače prošli višemesečnu obuku, a poslednja dva meseca realizovan je proces samostalnog leta obučavanih pilota
“Let će trajati otprilike sat i 40 minuta od Bordoa do Zagreba. Rafali će ući u hrvatski vazdušni prostor iznad severno Jadrana. Čućete ih, javiće se”, rekao je za HRT (državnu televiziju) Davor Tretinjak, načelnik Sektora za naoružanje i opremu Ministarstva odbrane Hrvatske.
Za sada figuriraju dve opcije za prelet. Jedna kraća od Boroda, preko Nemačke, Austrije i Italije pa preko Jadrana do Hrvatskov VaP. Druga duža preko cele Francuske, cele sevrne Italije i preko Jadranskog mora do hrvatskog VaP.
Kako navode hrvatski mediji letelice će sleteti na vojni deo aerodroma “Pukovnik Marko Živković” gde su izgrađeni hangari za smeštaj, radionice za održavanje motora, skladišta rezervnih delova i hangari za smeštaj aviona. Vrednost kompletnog posla procenjna je na 37 miliona evra.
Sa dolaskom “Rafale F-3”, 12 MiG-21 Bis od kojih je bila operativna samo jedna letelica odlaze u penziju.