Pao ruski Su-30SM u Kareliji: Posada poginula tokom trenažnog leta

Rusko Ministarstvo odbrane objavilo je 13. novembra 2025. godine da se višenamenski lovac Su-30SM srušio tokom planiranog trenažnog leta u Republici Kareliji. Incident se dogodio oko 19:00 časova po moskovskom vremenu. Prema zvaničnom saopštenju, avion se srušio u nenaseljenom šumovitom području Prionežskog okruga, a let je izvođen bez borbene municije.

Nažalost, posada od dva pilota je poginula. Spasilačke ekipe i službe hitne pomoći odmah su upućene na mesto pada, gde je potvrđeno da nema povređenih među lokalnim stanovništvom niti materijalne štete na zemlji.

Kontekst i lokacija

Gubernator Karelije Artur Parfenčikov potvrdio je detalje na društvenim mrežama, ističući da se nesreća dogodila daleko od naseljenih mesta. „Sve službe su na terenu, situacija je pod kontrolom“, napisao je. Prionežski okrug je retko naseljen, sa velikim šumskim površinama, što je minimiziralo rizike za civile.

Su-30SM je deo eskadrile Severne flote ili Zapadnog vojnog okruga (tačan borbeni broj nije objavljen), a trenažni letovi u Kareliji su rutinski deo programa borbene spremnosti, posebno u arktičkim i subarktičkim uslovima.

Mogući uzroci i istraga

Uzrok pada još uvek nije utvrđen. Ministarstvo odbrane je formiralo komisiju za istragu, koja će analizirati podatke sa crnih kutija i ostatke aviona. Mogući faktori uključuju:

Tehnički kvar (motori, hidraulika ili avionika), ljudski faktor (greška u manevru tokom noćnog leta), spoljni uticaji (vremenski uslovi – magla, led ili jak vetar u Kareliji u novembru).

Avion nije nosio municiju, što isključuje eksploziju kao uzrok većeg požara. Snimci sa terena pokazuju ograničen požar na mestu pada, brzo ugašen od strane spasilaca.

Istorijski kontekst incidenata sa Su-30

Su-30SM je pouzdana platforma sa preko 150 primeraka u ruskim Vazdušno-kosmičkim snagama, ali nije imuna na nesreće:

2022: Su-30SM pao u Irkutskoj oblasti (tehnički kvar, posada se katapultirala). 2020: Su-30 pao u Tverskoj oblasti tokom trenažnog leta (pilotska greška). 2019: Dva Su-30 sudarila se u vazduhu iznad Japanskog mora (greška u formaciji).

Stopa gubitaka je niska u odnosu na intenzitet letova (preko 100.000 sati godišnje), ali svaki incident dovodi do revizije procedura održavanja i obuke.

Zaključak

Nesreća Su-30SM u Kareliji predstavlja tragičan gubitak za ruske Vazdušno-kosmičke snage – dva iskusna pilota su izgubila živote tokom rutinske obuke. Iako nema indicija o sabotaži ili borbenom dejstvu, istraga će biti detaljna, sa fokusom na bezbednost flote. Trenažni letovi će verovatno biti privremeno suspendovani za Su-30 u Severnom regionu dok se ne utvrde uzroci. Ovo je podsetnik na rizike vojnog letenja, čak i u mirnodopskim uslovima. Više detalja očekuje se nakon prvog izveštaja komisije.