Došao je rat u Ukrajini, a kocke ERA “Kontakt-1” ostale su neprevaziđene kako na tenkovima istoka serije “T” tako i na zapadnim tenkovima.
Ukrajina spada u države koja je posle raspada Sovjetskog Saveza krenula u razvoj svog sopstvenog reaktivnog oklopa, poznatog pod imenom “nož” koji se smatrao odličnim po svim rezultatima. Međutim, od masovne primene ovog reaktivnog oklopa nije bilo ništa.
Od 2014 i dalje je dominirao ruki reaktivni oklop “Kontakt 1” kocke koje su se montirale na kupolu i na bokove tenka T-64 i T-72 u svim verzijama. Došao je rat u Ukrajini, a kocke ERA “Kontakt-1” ostale su neprevaziđene kako na tenkovima istoka serije “T” tako i na zapadnim tenkovima.
Od početka 2023 u Ukrajinu su počeli da stižu Zapadni tenkovi od jeseni 2023 uočen je reaktivni oklop “Kontakt 1” na tekovima Leopard 2 i to kod verzije A4 koji su donirali Kanada i Španija prikazani sa reaktivnim oklopom Kontakt -1.
A onda usledio je šok i neverica, kada su se doduše stidljivo na bokovima kupole pojavile kocke ERA-a oklopa “Kontakt -1” koji je bio postavljen na tenk Abrams. Ovakva modifikacija da je neko pomislio krajem 1980 -tih pa čak i cele 1990-te i rane 2000 smatralo se klasična blasfemija (bogohuljenje).
⚡️🇺🇦Improved #Abrams of the Ukrainian Armed Forces – a standard anti-drone folding screen and installation of the NKDZ "Kontakt-1" on areas not covered by ARAT DZ, including the roof and the sight cap + REB (EW). Also in the footage is another version of protecting the upper… pic.twitter.com/AuKz651soG
— SIMPLICIUS Ѱ (@simpatico771) October 7, 2024
Međutim, nužda zakon menja, pa se tako i tenk Abrams M-1 u verziji AS dobio pored američkog reaktivnog okolopa ARAT dobio i ruski kontakt ERA-1 koji je završio ne samo na boku tenka nego i na kupoli kako na bokovima tako i na krovu, a i na čelu zajedno sa industrijskom gumom i žičanom zaštitom na zadnjem delu tenk kao protivdronovska zaštita.
Uprkos svemu američki tenk sa sovjetskim reaktivnim oklopom opstaje.
Ukrajinski tenk M1 Abrams AS koristi ruski reaktivni oklop Kontakt-1 predstavlja zanimljivu ideju. Tenk M1 Abrams je američki glavni borbeni tenk, koji je razvijen i proizvodi se u Sjedinjenim Državama. Ovaj tenk je poznat po svojoj odličnoj oklopnoj zaštiti, velikim brzinama i snažnom motoru, kao i preciznim sistemima za navođenje vatre i opremom za noćno ratovanje. Tenk ima ugrađeni kompozitni oklop, često dopunjen reaktivnim oklopom (ERA – Explosive Reactive Armor), ali uglavnom koristi američke sisteme oklopa, kao što su TUSK (Tank Urban Survival Kit).
Kontakt-1 je sovjetski i ruski sistem reaktivnog oklopa (ERA) razvijen krajem 1970-ih i uveden u upotrebu 1980-ih. On je dizajniran da zaštiti tenkove od kumulativnih projektila, kao što su protivtenkovske rakete i granate sa kumulativnim bojevim glavama. Ovaj tip oklopa deluje tako što se eksplozivni paneli aktiviraju u trenutku udara, razbijajući penetrativni mlaz kumulativne bojeve glave i time smanjujući njenu sposobnost da probije osnovni oklop. Ukrajina je tokom sukoba sa Rusijom počela da dobija tenkove M1 Abrams od SAD, ali je takođe bila primorana da vrši različite improvizacije na svojoj vojnoj tehnici zbog ograničenog pristupa modernijoj opremi. Tokom rata, ukrajinske snage su imale priliku da zaplene ili dobiju veliki broj ruskih oružanih sistema i tehnologija, uključujući i sisteme reaktivnog oklopa kao što je Kontakt-1.
Ukrajinska vojska je već pokazala kreativnost u primeni različitih vrsta tehnike u svom arsenalu, kombinujući sovjetske, ruske i zapadne sisteme.
Kontakt-1 nije idealan sistem za M1 Abrams, koji već ima sofisticiranije sisteme oklopa i zaštite, ali ako su resursi ograničeni ili je neophodno brzo povećati zaštitu, moguće je da bi ukrajinske snage koristile ovakav vid improvizacije.
ARAT (Abrams Reactive Armor Tile) je sistem reaktivnog oklopa (ERA) koji je razvijen za američki tenk M1 Abrams kako bi povećao njegovu zaštitu od protivoklopnih sredstava, posebno od kumulativnih bojevih glava i rušećih projektila (HEAT – High-Explosive Anti-Tank).
Ključne karakteristike ARAT reaktivnog oklopa:
- Sistem ploča: ARAT je modularni sistem ploča koje se mogu montirati na spoljne delove tenka. Ploče se sastoje od eksplozivnih slojeva koji se aktiviraju kada projektil udari u njih. Njihova eksplozija “ometa” prodorni efekat projektila, smanjujući njegovu sposobnost da probije osnovni oklop tenka.
- ARAT-1 i ARAT-2: Postoje dve varijante:
- ARAT-1 je prva generacija koja koristi osnovne ploče reaktivnog oklopa.
- ARAT-2 je poboljšana verzija koja dodaje dodatni sloj zaštite u obliku gusto raspoređenih ploča, čime se povećava sposobnost odbrane od kumulativnih bojevih glava i unapređuje ukupna zaštita tenka.
- Korišćenje na tenku M1 Abrams: ARAT se obično koristi kao deo TUSK (Tank Urban Survival Kit) paketa, koji je dizajniran da zaštiti tenkove u urbanim sredinama. TUSK uključuje različite komponente, uključujući ARAT ploče za dodatnu zaštitu, kao i oklopne panele, kamere i dodatnu zaštitu za posadu.
- Funkcionalnost: Kada protivtenkovski projektil ili raketa udari u ploču ARAT oklopa, eksploziv unutar ploče se detonira. Ta eksplozija izbacuje ploču ka projektilu, čime se prekida kumulativni mlaz projektila i smanjuje njegova penetracija u osnovni oklop tenka. Ovo dramatično smanjuje štetu koju bi inače projektil mogao naneti.
Razlika između ARAT i Kontakt-1:
- ARAT je američki sistem, razvijen specijalno za tenkove kao što je M1 Abrams i uglavnom je složeniji i napredniji od sovjetskog/ruskog Kontakt-1.
- Kontakt-1 je stariji tip reaktivnog oklopa koji je manje efikasan protiv modernih projektila, dok je ARAT razvijen sa namerom da se bori protiv savremenih pretnji i ima napredniji dizajn za višeslojnu zaštitu.
Zanimljivo je da sam u par slučajeva vidio kako i jedna i druga strana,stavljaju Kontakt-1 na oklopne transportere MT-LB ili BTR-80,itd,Sa debljinom oklopa tih vozila od 10-15mm,to je čisto samoubistvo u slučaju aktiviranja kocke Kontakta-1.