KAKO SU SOVJETSKI LOVCI MIG-23ML IZNAD VIJETNAMA PRESTRAŠILI ZAPAD

Nakon ponovnog ujedinjenja Vijetnama 1975. godine, ratom razorena zemlja bila je domaćin malog sovjetskog vojnog prisustva u zalivu Kam Ran, što je istovremeno omogućilo SSSR pristup Pacifiku uz vršenje jačanja vijetnamske odbrane dok se zemlja fokusirala na posleratnu obnovu.

Objekat je ugostio značajno prisustvo sovjetskih vazduhoplovnih snaga, uključujući taktičke bombardere Tu-16 i strateške bombardere Tu-95, pri čemu su prvi bili opremljeni protivbrodskim krstarećim raketama što je im je omogućilo da ugroze zapadne ratne brodove daleko izvan vijetnamskih voda. Štit za sovjetske objekte i pružanje zaštite bombarderskim snagama, 1986. godine potvrdilo je američko izviđanje kada je utvrdilo da je lovac MiG-23ML preuzeo odbranu u zalivu Kam Ran. Novi MiG-23 je bio znatno sposobniji od prethodnih varijanti, a posle američkih F-14 i F-15 bio je prvi lovac na svetu sa look-down/shoot-down radarom, Safir-23. Lovac je integrisao niz novih tehnologija razvijenih za lovce četvrte generacije, i mogao se vizuelno razlikovati od starijih varijanti MiG-23 po svojim okretnim nosačima postavljenim ispod njegovih spoljnih panela krila. Na unutrašnjoj prednjoj ivici krilne rukavice takođe je bio vidljiv zarez sa psećim zubom,, što je poboljšalo stabilnost aviona u skretanju pri velikim uglovima napada.

MiG-23ML je prvi put bio u borbi krajem 1982. godine, nakon što su lovci izvezeni u Siriju angažovali jedinice izraelskog vazduhoplovstva iznad Libana. Sirijski izvori su tvrdili da je u napadima od novembra do decembra avion uspešno oborio tri izraelska F-15 u borbama vazduh-vazduh, demonstrirajući znatno superiornije sposobnosti u odnosu na starije varijante MiG-23. Lovac se takođe pokazao sposobnim da se suoči sa naprednim sovjetskim lovcima četvrte generacije tokom vežbiosamdesetih godina prošlog veka, i bio je treća klasa lovaca na svetu posle F-14 i F-15 koja je integrisala look-down/shoot-down radar, Sapfir-23, pružajući značajnu prednost u svesti o situaciji u odnosu na većinu rivalskih lovaca. Novi znatno sofisticiraniji radar pokazao se kao jedna od najizrazitijih prednosti MiG-23ML u odnosu na prethodne varijante, povećavajući ne samo ukupnu svest o situaciji, već i pouzdanost jer je podložnost ometanju značajno smanjena.

Pored raspoređivanja u Vijetnamu, određeni broj lovaca MiG-23ML/MLD raspoređen je na ostrvo Etorofu, spornu teritoriju na koju polaže Japan, pri čemu je ovo veoma osetljivo raspoređivanje postavilo letelicu protiv velike japanske flote najsavremenijih F-15, i ukazivalo na poverenje u u tada vrhunske sovjetske avione da se bore protiv američkih aviona. MiG-23ML su takođe raspoređeni u Istočnu Nemačku kao deo Grupe sovjetskih snaga u zemlji. Sovjetski protivnici su prvi put dobili pristup MiG-23ML nakon što je pilot sirijskog ratnog vazduhoplovstva major Mohamed Basem Adel prebegao 11. oktobra 1989. godine, a performanse lovca tokom testiranja ukazuju na to da su zabrinutosti u vezi njegovih sposobnosti bile osnovane. Nakon proučavanja MiG-23ML dobijenog prebegom kasnije te decenije, izraelski zvaničnici su izrazili iznenađenje zbog njegove visoke sofisticiranosti, posebno zbog sistema ranog upozorenja i protivmera.

Izraelski probni pilot koji je upravljao vašim avionom rekao je da je bio impresioniran brzinom penjanja lovca i da je nakon poletanja sa F-15 i F-16 MiG hitao uvis u teškom usponu „i ostavio ih iza sebe“. Značaj koji su i Sovjetski Savez i Zapad pridavali MiG-23ML/MLD smanjio se krajem osamdesetih godina prošlog veka, pošto je SSSR predstavio sposobnije lovce MiG-29 i Su-27 u većem broju. Dok su lovci bili namenjeni da služe u drugoj polovini 2000-ih i da se usavršavaju kontinuiranom nadogradnjom sve dok se ne razvije lovac sa jednim motorom pete generacije koji bi ih zamenio, raspad SSSR i brzo smanjenje flote doveli su do toga da je flota MiG-23ML/MLD „penzionisan“ tokom devedesetih godina prošlog veka, bez zamene pošto se ruska lovačka flota smanjila na mali deo svoje veličine iz sovjetske ere.