DRUGI SVETSKI RAT, I POJAVA MLAZNIH LOVACA: Vazdušni rat iznad Nemačke ušao je u surovu fazu

Kada se Drugi svetski rat približio svojoj završnoj fazi u Evropi, a nemačke odbrambene linije svele se na njene istorijske granice, vazdušni rat iznad Nemačke ušao je u surovu fazu koja je značila „samrtnički ropac” nekad slavne Luftvafe
(Luftwaffe)). Što su u tim borbama savezničke vazdušne snage doživele tolike gubitke, uprkos svojoj velikoj nadmoćnosti u toku poslednjih šest meseci rata, bio je dokaz odlučnosti pripadnika Luftvafe u njihovim fanatičnim poslednjim nastojanjima da zaštite svoje domove i porodice.

U 1944. godini, savezničko napredovanje lišilo je Luftvafe nekih radarskih stanica i isturenih lovačkih aerodroma, što je skratilo trajanje nemačkih napada na savezničke formacije bombardera. Samim tim nemački gradovi su bili više izloženi strahovitim bombardovanjima saveznika iz vazduha. Krajem septembra 1944. godine Hitler je konačno doneo odluku da ukine svoj prethodno dat prioritet proizvodnji bombardera, da bi ponovo naredio davanje prioriteta lovcima. Tom odlukom u Nemačku su vraćeni svi lovački pukovi. Strategijsku komandu vazdušne odbrane protiv zapadnih saveznika preuzeo je general-potpukovnik Jozef „Bepe” Šmit (Schmid). Pod njegovom komandom bila su tri ključna generalna inspektora,
od kojih je najsposobniji bio Adolf Galand (Galland). Galand je bio zadužen za dnevne lovce do januara 1945. godine, kada je bio oslobođen od duţnosti po naređenju Geringa, a zamenio ga je Valter Dal (Walter Dahl), koji je na ovoj dužnosti bio do kraja rata. Noćni lovci su bili pod komandom pukovnika Vernera Štrajba (Werner Streib) veterana noćnih borbi. Treći inspektor je bio potpukovnik Volfgang Šenk (Wolfgang Schenk), koji je bio odgovoran za nove mlazne lovačke avione. Za uvoćenje brzih novih aviona u jedinice za odbranu Nemačke bio je odgovoran pukovnik Gordon Golob (Gollob), kome je u početku dato u zadatak da vodi eksperimentalne jedinice, koje su bile naoružane lovačkim avionima tipa Me-163, Me-262 i He-162. Major Ditelm fon Ajhel-Štrajber (Diethelm von Eichel-Streiber), bio je zadužen za poslove organizovanja preobuke pilota na Me-262.

Ilustracija iz Knjige; Danko Borojević, Paklena krila, mlazni borbeni avioni u ratu 1943-2004.

Komanda Novotni (Nowotny) bila je prva jedinica na svetu opremljena mlaznim lovcima – Me-262. O veličini i hrabrosti nemačkih pilota svedoči porast gubitaka u kojim su Britanci izgubili 570 teških noćnih bombardera i 312 drugih aviona sa ukupno izgubljenih 3216 članova posade. Osma vazdušna armija SAD izgubila je 416 aviona B-17 i 211 B-24 sa ukupno 6200 članova posade, i više od 180 lovačkih aviona. Međutim i Luftvafe je imala gubitke koji su bili nenadoknadivi, i to: 400 aviona i 103 pilota od raspoloţivih 300 pilota lovaca. Veliki as Valter Novotni (Walter Nowotny), komandant prve operativne jedinice mlaznih lovaca Me-262 poginuo je 8. novembra 1944. godine. Posle pogibije Novotnija njegova jedinica je preimenovana u regularni lovački puk JG-7.

Ilustracija iz Knjige; Danko Borojević, Paklena krila, mlazni borbeni avioni u ratu 1943-2004.

Luftvafe se trudila da uvede što veći broj lovaca Me-262, Poznata je 44 lovačka jedinica, s odabranim pilotima kojima je komandovao Galand. Zahtev za uvođenje mlaznog lovca He-162 bio je uzaludan, iako je masovna proizvodnja ovih aviona bila u punom jeku.

Do završetka rata u Evropi formirana je samo Prva grupa s mlaznim lovcima He-162. Ali, ova formacija nije doživela da učestvuje u borbama. Kada su saveznici zauzeli
aerodrom Lek na kojem je bazirala JG-1, zarobili su 50 aviona He-162 poređanih na stajanci.

Ljudi kao što je Galand, shvatili su ozbiljnost situacije onda kada je preostalo gorivo počelo da stiže samo za jedinice koje su imale mlazne lovce Me-262. Na početku meseca maja 1945. godine svih sedam lovačkih grupa s preostalim Me-262 objedinjeno je u novu JV-44 u bazi Solburg-Meksglan, gde se sakupilo oko stotinu ovih mlaznih aviona. Tada je već svemu bio kraj: Galand je bio ranjen a njegovi preživeli piloti su se predali na dan 3. maja 1945. godine. Računa se da je u ratu izgubljeno oko 100 Me-262 u borbama i isto toliko u udesima. Britanci su bili među prvim sa studijom iz oblasti mlaznih motora, ali će ih, sticajem okolnosti, Nemci prestići u njihovoj praktičnoj primeni. Jedini saveznički mlazni lovački avion u Drugom svetskom ratu bio je Gloster Meteor. Taj avion je uspešno dejstvovao i uništavao nemačke leteće bombe V-1. Januara 1945. godine dejstvovalo je oko 280 aviona tog tipa.

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *