Veliki kineski vojni dron poslednjih meseci redovno je leteo iznad Južnog kineskog mora, emitujući lažne transponderske signale koji su ga predstavljali kao druge letelice – uključujući sankcionisani beloruski teretni avion i britanski lovac Typhoon.
Prema analizi agencije Reuters zasnovanoj na podacima sa sajta Flightradar24, od avgusta je zabeleženo najmanje 23 leta pod pozivnim znakom YILO4200, koji se povezuje sa kineskim dugotrajnim vojnim dronom Wing Loong 2. Ipak, tokom tih letova emitovani su registracioni brojevi drugih aviona.
Putanje letova kretale su se istočno od kineske provincije Hajnan ka Filipinima, u blizini spornih Paracel ostrva, kao i duž obale Vijetnama. Operacije su, prema mišljenju diplomata i analitičara, novi korak u kineskoj „sivoj zoni“ delovanja i mogu predstavljati testiranje obmane u slučaju eventualne operacije protiv Tajvana.
Lažni identiteti – od beloruskog Il-62 do britanskog Typhoon-a
Većina letova pojavljivala se na Flightradar24 kao Ilyushin-62 teretni avion kompanije Rada Airlines iz Belorusije. U drugim slučajevima, dron se predstavljao kao RAF Typhoon, severnokorejski Il-62 ili privatni Gulfstream.
Registracioni brojevi potiču od 24-bitne ICAO adrese koja se emituje preko transpondera i omogućava identifikaciju aviona. Iako su ove adrese jedinstvene, stručnjaci navode da je tehnički moguće rekodirati transponder i emitovati tuđi identifikacioni signal.
Podaci pokazuju da je stvarni beloruski Il-62 u jednom trenutku leteo istovremeno sa kineskim dronom koji je pokušavao da se predstavi kao ta letelica.
Elektronska obmana u realnom vremenu
Analitičari smatraju da je reč o namernoj elektronskoj obmani, a ne o tehničkoj grešci. „Nismo videli ništa slično ranije“, izjavio je Ben Luis, osnivač platforme PLATracker.
Dronovi kineske vojske obično lete „u mraku“, bez emitovanja pozivnih znakova i registracija. Međutim, u ovom slučaju, dron je tokom jednog leta u avgustu u roku od 20 minuta promenio više identifikacionih kodova, da bi sleteo pod identitetom beloruskog aviona.
Letački profili – zvezdasti i „peščani sat“ obrasci – karakteristični su za izviđačke operacije i obuhvatali su osetljive zone, uključujući područja gde deluju podmornice.
Proba za Tajvan?
Putanje letova prolazile su kroz Bashi kanal između Tajvana i Filipina, ključnu pomorsku tačku za pristup Pacifiku. Kada se preklope sa mapom Tajvana, putanje prolaze u blizini više vojnih ciljeva, uključujući oblast oko Tajpeja i južnu obalu ostrva.
Aleksander Nil, analitičar bezbednosti iz Singapura, ocenio je da operacije deluju kao generalna proba za sukob.
„Ovo izgleda kao opsežna proba u Južnom kineskom moru koja bi mogla biti primenjena nad ključnim tačkama Tajvana“, rekao je on.
Istovremeno, letovi su se približavali japanskim i američkim bazama na Okinavi i u lancu ostrva Rikju.
Wing Loong 2 – platforma za više uloga
Pozivni znak YILO4200 povezan je sa dronom Wing Loong 2, letelicom sličnom američkom MQ-9 Reaper, raspona krila 20,5 metara. Dron se uglavnom koristi za izviđanje, ali može biti opremljen i za raketne udare, komandno-kontrolne zadatke i protivpodmorničke operacije.
Proizvodi ga Chengdu Aircraft Corporation, podružnica državnog koncerna AVIC.
Strategija „zamućivanja vode“
Iako je malo verovatno da bi ovakva obmana potpuno prevarila vojne radare, analitičari smatraju da može stvoriti kašnjenja i konfuziju u prvim trenucima sukoba, što je u modernom ratovanju od presudnog značaja.
„U visoko automatizovanom ratovanju, i milisekunde su važne“, ističe Nil.
Dok traju diplomatske tenzije oko Tajvana i raste vojna aktivnost u regionu, ove operacije ukazuju da Kina razvija napredne elektronske i informacione taktike koje bi u slučaju krize mogle igrati ključnu ulogu.