Operacija “Uran” je bila preokret u Staljingradskoj bici ali i samom ratu. Operacija je započela 19. novembra 1942. godine kao veliki sovjetski kontraudar tokom Staljingradske bitke. Strateški plan zamišljen je da uništi nemačku Šestu armiju generala Fridriha Paulusa, koja je bila duboko ukopana u Staljingradu. Sovjetska komanda je identifikovala slabosti u bokovima nemačkih snaga, koje su štitile slabije opremljene rumunske, mađarske i italijanske jedinice. Ova kontraofanziva je prvi put pokazala rusku artiljeriju sa njenom sinhronizovanom masovnom primenom, pa se 19.11. slavio kao Dan artiljerije.
Rusi su prikupljali snage za Operaciju Uran koncentrisanjem velikih jedinica Crvene armije na skrivenim pozicijama severno i južno od Staljingrada. Vešto su krili svako kretanje i koncentrisanje snaga. Logistika je poboljšana izgradnjom mostova. Prebacivanje preko Volge vršeno je po noći. Unapred je dopremljena velika količina artiljerije i municije radi početne masovne vatrene pripreme.
Sovjetske snage, pod komandom maršala Georgija Žukova i generala Aleksandra Vasiljevskog, iskoristile su slabosti nemačkih satelita i u 7:30 započeli masovnu artiljerijsku pripremu. Oko 8:40 usledio je koordinisani napad sa severne i južne strane Staljingrada. Artiljerija je tukla iznad ruskih oklopnih i mehanizovanih snaga u jurišu.
Prvog dana ofanzive sovjetske snage probile su rumunske odbrambene linije, nanoseći težak poraz. Zahvaljujući brzini napredovanja, sovjetske tenkovske jedinice su brzo zatvorile obruč oko Staljingrada, čime je nemačka Šesta armija ostala potpuno okružena. Do 23. novembra, sovjetski severni i južni front susreli su se u blizini Kalača, završivši opkoljavanje.
Nemačke snage u obruču, koje su brojale više oko 300.000 vojnika, ostale su bez snabdevanja, hrane i municije. Uprkos apelima Paulusa, Adolf Hitler je naredio da se Šesta armija ne povlači, već da izdrži. Sovjetska strategija obuhvatala je napade na logističke pravce i aviobaze koje su snabdevale opkoljene snage.
Operacija Uran označila je prelomnu tačku u Drugom svetskom ratu. Sovjeti su ne samo uspeli da opkole nemačke snage, već su zadali i težak moralni i materijalni udarac Vermahtu. Sovjetske pobede u Staljingradu i kasnije u Kursku otvorile su put za oslobađanje teritorija i kontraofanzivu na Istočnom frontu.
Opsada Staljingrada trajala je sve do februara 1943. godine, kada je Paulus konačno kapitulirao. Preko 90.000 nemačkih vojnika predalo se, ali je samo mali broj preživeo rat. Operacija Uran ostala je upamćena kao jedan od najvećih trijumfa Crvene armije i početak kraja za nacističku Nemačku. Sadjestvo artiljerije i napadnih jedinica je prvi put pimenjeno na strani Sovjeta u takvom obimu. Vrlo uspešno. Odlukom Staljina dan početka operacije je proglašen za Dan artiljerije. O ovoj epizodi rata, kao i mnogim drugim, gledajte na našem TV i Jutjub kanalu.