Libanska paravojna organizacija Hezbolah, prema više izvora, rasporedila je svoju elitnu jedinicu Radwan na liniju fronta u južnom Libanu kako bi izvela do sada neviđene kontranapade protiv izraelske vojske.
Hezbolah je 1. marta započeo novu rundu neprijateljstava sa Izraelom, prvi put od 2024. godine, nakon što su Sjedinjene Države i Izrael dan ranije pokrenuli opsežan napad na Iran, glavnog strateškog saveznika ove organizacije.
Do raspoređivanja specijalnih jedinica došlo je nakon više izveštaja da su regularne jedinice Hezbolaha već uspele da uspore i u nekim slučajevima odbiju napredovanje izraelskih kopnenih snaga. U tom kontekstu, uvođenje jedinice Radwan na front moglo bi da označi novu fazu sukoba u južnom Libanu.
Šta je jedinica Radwan
Jedinica Radwan, poznata i kao Unit 125, smatra se najelitnijom borbenom formacijom Hezbolaha. Prema procenama zapadnih i izraelskih obaveštajnih službi, ova formacija broji između 2.500 i 3.000 vrhunski obučenih boraca, uz dodatno logističko osoblje.
Borci ove jedinice biraju se među najiskusnijim pripadnicima Hezbolaha i organizovani su u male jurišne bataljone i vodove, što im omogućava visoku mobilnost i fleksibilnost u borbi.
Prema više izvora, deo obuke pripadnika Radwan jedinice obezbedile su specijalne snage Severne Koreje, koje imaju dugu tradiciju obuke za asimetrično ratovanje i komandoske operacije. Ova saradnja uklapa se u šire odnose između Pjongjanga i Hezbolaha, uključujući obuku rukovodstva organizacije i njenih obaveštajnih struktura.
Borbeno iskustvo iz Sirije
Jedinica Radwan stekla je značajno borbeno iskustvo tokom rata u Siriji, gde je od 2013. godine aktivno učestvovala u operacijama podrške sirijskoj vladi.
Posebno se istakla tokom bitke za Al Kasir, gde su borci Hezbolaha uspeli da probiju dobro utvrđene položaje pobunjeničkih grupa. Ti položaji bili su zaštićeni mrežom tunela, minskim poljima i snajperskim pozicijama.
Prema svedočenjima boraca islamističkih grupa koje su se borile u tom području, pripadnici Hezbolahovih specijalnih jedinica pokazali su značajno viši nivo borbene discipline i profesionalizma u odnosu na mnoge druge jedinice na terenu.
Jedan od pripadnika pobunjeničke brigade opisao je borce Hezbolaha rečima da su „veoma profesionalni i izuzetno tvrdi borci, što se vidi po načinu kretanja i borbe na bojištu“.
Taktika – tuneli, infiltracija i integracija različitih sredstava
Jedna od ključnih sposobnosti jedinice Radwan je upotreba složenih sistema tunela i skrivenih komunikacija za manevrisanje i prebacivanje jedinica.
Ova taktika omogućava borcima da se kreću ispod površine, izbegavaju izraelsko izviđanje i izvode iznenadne napade. Pored toga, jedinica je poznata po integraciji različitih borbenih sredstava – raketa, bespilotnih letelica i pešadijskih jedinica – u jedinstven sistem napada.
Takva kombinacija omogućava izvođenje kompleksnih operacija protiv tehnološki nadmoćnijeg protivnika.
Transformacija u komandosku formaciju
Izraelski ekspert za Hezbolah, Dima Adamski, ističe da su operacije u Siriji značajno transformisale jedinicu Radwan. Prema njegovoj proceni, ona je tokom 2010-ih evoluirala od napredne pešadije u pravu komandosku formaciju sposobnu za složene operacije.
Tokom sirijskog rata pripadnici Radwan jedinice sarađivali su i sa elitnim jedinicama ruske mornaričke pešadije, što je dodatno doprinelo njihovom operativnom iskustvu.
Ipak, tokom borbi u severnoj Siriji jedinica je pretrpela i značajne gubitke, posebno tokom udara turskih snaga. Otvoren teren tog regiona ostavljao je borce izložene vazdušnim udarima, što je situacija koja se značajno razlikuje od planinskog i utvrđenog terena južnog Libana.
Mogućnost komandoskih operacija u Izraelu
Do sada je jedinica Radwan često držana u rezervi u slučaju šire eskalacije sukoba sa Izraelom. Međutim, u kontekstu aktuelnog rata i direktnih udara SAD i Izraela na Iran, Hezbolah je, prema svemu sudeći, odlučio da angažuje sve svoje raspoložive snage.
Ukoliko izraelske kopnene jedinice pretrpe značajne gubitke, nije isključeno da bi Radwan mogao da bude upotrebljen i za ofanzivne komandoske operacije na teritoriji Izraela.
Takav scenario podseća na taktiku koju već decenijama koriste severnokorejske specijalne snage, čiji su instruktori učestvovali u obuci ovih jedinica.
Strateški značaj za sukob u Libanu
Nakon pada sirijske vlade 2024. godine pod pritiskom pobunjeničkih grupa koje su podržavale Turska, zapadne zemlje i Izrael, Hezbolah je ostao praktično jedina organizovana kopnena sila neprijateljski raspoložena prema Izraelu na njegovim severnim granicama.
Zbog toga se očekuje da će izraelske kopnene operacije u narednom periodu biti sve više usmerene upravo na borbu protiv Hezbolaha i njegovih elitnih jedinica.
U tom kontekstu, pojava Radwan jedinice na frontu mogla bi značajno da promeni dinamiku borbi u južnom Libanu i da dodatno zakomplikuje izraelske kopnene operacije.